Zmienność cen instrumentów może służyć do określania ryzyka. Większa zmienność oznacza większą niepewność zwrotu z instrumentów, a tym samym większe ryzyko.

Zwykle zmienność jest mierzona jako odchylenie standardowe (pierwiastek wariancji) lub wariancja między zwrotami z danego papieru wartościowego/indeksu.

Wzrost wartości kapitału, np. w wyniku wzrostu cen posiadanych papierów wartościowych na giełdzie, jednostek funduszy, różnic kursowych walut, cen nieruchomości lub innych aktywów. Zysk może być określony nominalnie, np. w PLN lub procentowo. Jego przeciwieństwem jest strata.